AN TOÀN CHÁY NỔ
Kiểm soát cháy
Ba điều kiện để đám cháy xảy ra và tồn tại là:
• Có mặt chất cháy
• Nhiệt độ cao đạt đến nhiệt độ bốc cháy của chất cháy
• Có mặt oxy với liều lượng đủ lớn
Do đó, để kiểm soát cháy cần loại bỏ tối đa chất cháy khỏi
phạm vi đám cháy, làm lạnh nguồn chất cháy đang nóng và cách
ly bề mặt của chúng với không khí để cắt đứt nguồn cấp oxy.
- Ngăn chặn phạm vi cháy
Ngăn chặn lửa bằng cách khắc phục các điều kiện phát triển
đám cháy, nghĩa là giảm hoặc loại trừ chất cháy, ngưng cấp
oxy cho nguồn cháy, cách ly nguồn cháy.
Khoảng cách, vị trí: Chọn vị trí, đảm bảo khoảng cách giữa
các thiết bị, các xưởng, giữa các công trình, giữa các nhà
máy để ngăn chặn ngọn lửa lan truyền từ công trình này đến
công trình khác.
Giữa các xưởng, các thiết bị các bãi chứa nhiên liệu, chất
lỏng dễ cháy cần phải có các hành lang chống cháy. Bãi chứa
nguyên liệu đặt ở nền thấp hơn các công trình khác để ngăn
ngừa sự chảy chất lỏng dễ cháy và hạn chế sự lan truyền ngọn
lửa. Ngoài ra, các thùng chứa còn được bao quanh bằng bờ đất
đủ cao, sao cho chất lỏng không chảy tràn khi thùng chứa bị
vỡ. Bình chứa khí cháy và máy nén khí bố trí ở trên cao để
loại trừ khả năng lắng đọng khí nặng hơn không khí ở chỗ thấp
và để tạo ra sự thông thoáng tự nhiên.
Cách ly: Ngăn ngừa lan truyền ngọn lửa bên trong nhà xưởng,
người ta sử dụng các loại vật liệu xây dựng chịu lửa. Các
nhà xưởng hay kho chứa lớn được chia ra từng ô cách ly bằng
vật liệu chống cháy để tránh cháy lan ra toàn bộ ngôi nhà.
Trên đường ống, ở những chỗ có thể xuất hiện ngọn lửa và
lan truyền ngọn lửa, có bố trí các bộ dập lửa. Bộ dập lửa
hoạt động trên nguyên tắc giảm nhiệt, chặn lửa.
- Giảm tác hại do cháy
Ngăn ngừa sự phá hủy nhà xưởng khi có sự cố, một phần của
tường được xây dựng bằng vật liệu dễ vỡ và cửa sổ làm bằng
vật liệu dễ văng. Khi cháy nổ chúng bị phá vỡ nhanh chóng
và văng ra làm áp suất bên trong giảm xuống, không kịp phá
vỡ cấu trúc chính của nhà.
Khi cháy, rút các chất có tính chất cháy được ra khỏi thiết
bị để giảm lượng chất có khả năng cháy. Sản phẩm đưa vào bình
chứa trung gian hay kho sản phẩm. Chất lỏng từ thiết bị chảy
tự nhiên hay thổi bằng hơi hoặc khí. Mỗi công nhân cần biết
rõ cách tiến hành các thao tác này.
- Hệ thống an toàn và dụng cụ báo động.
Bố trí các phương tiện chữa cháy cố định, di động. Dụng cụ
chữa cháy hoạt động trên nguyên tắc phun nước, phun hơi, tạo
bọt…Thiết bị chữa cháy với các tác nhân dập cháy: nước, CO2,
bọt và bột dập cháy, cát đất khô, CO2 rắn, bột soda khô…
Các dụng cụ báo động hoạt động dựa trên cơ sở đo độ tăng nhiệt
độ, áp suất và sản phẩm cháy, ánh sáng… Hệ thống báo động
thực hiện bằng còi, chuông điện, đèn chớp màu đỏ…
Hệ thống chữa cháy tự động sẽ hoạt động không trễ hơn 5 phút
sau khi có tín hiệu báo cháy. Ví dụ hệ thống chữa cháy hoạt
động theo cảm ứng nhiệt: hệ thống gồm các dãy ống phun phun
nước được treo trên trần nhà xưởng, gần nguồn có khả năng
gây cháy, vòi phun được bít kín bằng vật liệu dễ chảy, khi
có cháy nhiệt độ tăng, nhựa chảy ra và vòi phun hoạt động.
tmhai
Tài liệu tham khảo
- Nguyễn Đức Khiển. Quản lý chất thải nguy hại. NXB Xây
dựng. Hà Nội. 2003
- TÀI LIỆU GIẢNG DẠY KHOÁ TẬP HUẤN QUẢN LÝ CHẤT NGUY HẠI.
BIÊN SOẠN VÀ GIẢNG DẠY: TS. NGUYỄN VĂN PHƯỚC, TS. LÊ TRÌNH,
ThS. JOHN WARD, ThS. VŨ THỊ HỒNG THỦY, CN. ĐOÀN THỊ TỚI,
KS. TRẦN MINH HẢI
|