Từ điển MTrường

TÌM KIẾM TÀI LIỆU

MÔI TRƯỜNG > KĨ NẰNG HỌC TẬP Ở ĐẠI HỌC > Nghiên cứu khoa học > Nghiên cứu tài liệu > Tìm kiếm tài liệu

Các bước tiến hành

• Tham khảo từ điển giải thích chuyên ngành và các bách khoa thư: để có cái nhìn chung cơ bản về vấn đề cần nghiên cứu. 
• Sách chuyên khảo, thông qua các thư mục thư viện, và các bài báo chuyên ngành được giới thiệu trong các cơ sở dữ liệu tóm tắt: để nắm bắt mọi biên độ của vấn đề cần tìm hiểu. 
• Một số trường hợp, cần tham khảo văn bản nhà nước, tài liệu nghe nhìn, bản đồ, hình ảnh, v.v., nhằm hoàn chỉnh một sơ đồ tổng quát của chủ đề đang quan tâm, từ đó sẽ xác định giới hạn phạm vi cần tập trung nghiên cứu một cách dễ dàng hơn.

(Nguyễn Tấn Đại, 2007a)

Tương ứng với các loại tài liệu khác nhau sẽ có những nguồn cung cấp khác nhau. Do đó, bạn chọn loại tài liệu trước rồi tìm nguồn tài nguyên tương ứng.

Các loại tài liệu tham khảo

Chọn các nguồn tài liệu

Đầu tiên, bạn cần xác định nguồn tài liệu cần tìm

• Phạm vi địa lí
• Ngôn ngữ của tài liệu
• Lĩnh vực bao hàm
  • Chuyên ngành
  • Liên ngành
• Tính chất tài liệu
  • Lí thuyết
  • Kinh nghiệm
  • Lịch sử
  • Thống kê
  • Khoa học và kĩ thuật chuyên sâu
• Loại tài liệu:
  • Dữ liệu lưu trữ
  • Bài báo phổ thông
  • Tạp chí chuyên ngành
  • Tài liệu nghe nhìn
  • Sổ tay chuyên ngành
  • Văn bản pháp luật
  • Sách, chuyên khảo
  • Báo cáo
  • Ấn bản của nhà nước
  • Số liệu thống kê
  • Luận văn, luận án
  • Loại khác (ghi rõ):

(Nguyễn Tấn Đại. 2007a)

Hệ thống các loại tài liệu khoa học cơ bản

Ý tưởng nghiên cứu

• Ý tưởng nảy sinh trong đầu nhà nghiên cứu.
• Đặt vấn đề nghiên cứu, lập giả thuyết, đánh giá hiện trạng.
• Phát triển ý tưởng qua thời gian nghiên cứu.

Thông báo cá nhân

Trao đổi, thảo luận về những kết quả nghiên cứu và/hoặc kết luận ban đầu giữa các chuyên gia, đồng nghiệp, thông qua nhiều phương tiện khác nhau như:

• gặp mặt không chính thức;
• viết thư riêng/thư điện tử;
• họp nhóm;
• viết bài trên các diễn đàn thảo luận chuyên môn trên mạng;
• v.v.

Báo cáo hội nghị (không xuất bản)

Giới thiệu các kết quả nghiên cứu và kết luận ban đầu trong các hội thảo, hội nghị mà ban tổ chức không tập hợp các bài báo cáo lại để in và công bố chính thức.

Báo cáo nghiên cứu

Công bố các tài liệu dưới dạng chờ in, báo cáo kĩ thuật hoặc khoá luận, luận văn, luận án thực hiện ở các đơn vị đào tạo - nghiên cứu (được gọi là văn liệu xám :: grey literature ::: littérature grise).

Báo chuyên ngành; kỉ yếu hội nghị (xuất bản)

Công bố các kết quả nghiên cứu và kết luận khoa học được thừa nhận trong giới khoa học chuyên ngành, thông qua:

• các hội thảo, hội nghị mà ban tổ chức có lập hội đồng khoa học, in kỉ yếu và công bố chính thức;
• các tạp chí chuyên ngành: các tạp chí có uy tín khoa học cao có ban biên tập chuyên ngành, hệ thống phản biện chuyên gia, chuyên viên sửa lỗi kĩ thuật và thời hạn đăng bài được tổ chức chặt chẽ.

Cơ sở dữ liệu và chỉ mục khoa học

Có nhiều cơ sở dữ liệu, như Current Content, chuyên tập hợp các bài báo đăng trên tạp chí chuyên ngành, dưới dạng tóm tắt hoặc đôi khi toàn văn, phát hành thành các phiên bản CD-ROM, truy cập trực tuyến hoặc chỉ mục in.

Sách chuyên ngành

Các kết quả nghiên cứu được thừa nhận sau một thời gian đủ dài (khoảng từ 3 năm trở lên) thường được các chuyên gia tập hợp lại, hệ thống hoá thành tri thức khoa học và viết thành sách hoặc chuyên khảo (monograph/monographie).

Sổ tay chuyên ngành

Các sổ tay chuyên ngành là những ấn bản không định kì, có tính chất định hướng tham khảo về những chủ đề chuyên biệt trong từng chuyên ngành.

Bách khoa thư

Bách khoa thư cung cấp thông tin tham khảo tổng quát, phản ánh tương đối hoàn chỉnh và có hệ thống các tri thức khoa học đã được thừa nhận. Có các bách khoa thư phổ thông và bách khoa thư chuyên ngành, với độ sâu tri thức chuyên ngành khác nhau.

(Nguyễn Tấn Đại. 2007a)

Các nguồn tài nguyên

Phân loại nguồn tài nguyên thông tin khoa học và kĩ thuật

• Theo phương tiện phát hành: tài liệu in trên giấy (sách, báo); tài liệu trên băng đĩa từ (băng cassette, video); tài liệu trên đĩa quang (CD-ROM, DVD); tài liệu chỉ phát hành trên Internet; v.v.
• Theo phương thức phân phối: ấn bản thương mại (sách, báo, tài liệu bán trên thị trường); ấn bản phi thương mại (khoá luận, luận văn, luận án, báo cáo kĩ thuật,... gọi là văn liệu xám).
• Theo độ sâu chuyên môn: tài liệu khoa học phổ thông; tài liệu khoa học kĩ thuật chuyên ngành.
• Theo phương thức soạn thảo: 
  • Tài liệu nguyên cấp :: primary document ::: document primaire: cung cấp thông tin gốc, trực tiếp, nghĩa là người đọc tiếp nhận thông tin đúng ở trạng thái mà tác giả đã viết. Các tài liệu dạng này là: sách, bài báo chuyên ngành, luận án, báo cáo, từ điển, bách khoa thư, băng đĩa khoa học, v.v.
  • Tài liệu thứ cấp :: secondary document ::: document secondaire: cung cấp các thông tin nhận diện, định vị hoặc phân tích tài liệu nguyên cấp. Các thông tin dạng này thường gặp ở các thư mục thư viện, các cơ sở dữ liệu tóm tắt, các chỉ mục khoa học, v.v.
  • Tài liệu tam cấp :: tertiary document ::: document tertiaire : mô tả và đánh giá tổng hợp thông tin từ các nguồn thứ cấp và nguyên cấp. Tài liệu dạng này giống tài liệu thứ cấp ở chỗ cung cấp thông tin nhận diện, định vị tài liệu nguyên cấp, nhưng khác ở chỗ có tổng hợp, phân tích và sắp xếp lại thông tin gốc. Tài liệu tam cấp thường gặp là: bài viết niên giám chuyên ngành :: annual review :::revue de la littérature annuelle; bài tổng hợp tài liệu :: literature review :::revue de la littérature; v.v.

(Nguyễn Tấn Đại. 2007a)

Đặc điểm các nguồn tài nguyên

• Các thư mục thư viện: giúp tìm kiếm được các tài liệu nguyên cấp được lưu trữ trong thư viện như sách, tạp chí (theo tựa báo), tài liệu nghe nhìn, các văn bản nhà nước, các luận văn, luận án, v.v.  Nhiều thư viện lớn hiện nay đã tin học hoá thư mục để có thể tra cứu trực tuyến, với nhiều chức năng tìm kiếm theo tên tác giả, tựa tài liệu, từ khoá, chủ đề, v.v.
• Các cơ sở dữ liệu tóm tắt: sắp xếp thông tin theo một cấu trúc, trật tự rõ ràng, giúp tìm kiếm dễ dàng các tài liệu nguyên cấp (phổ biến nhất là các bài báo đăng trên các tạp chí chuyên ngành) theo các tiêu chí: tác giả, tựa tài liệu, chủ đề, từ khoá, năm xuất bản, v.v. Hiện nay đa số các cơ sở dữ liệu này có phiên bản trực tuyến.
• Các danh bạ mạng và bộ máy tìm kiếm trên Internet: cho phép tìm kiếm gần như đủ loại tài liệu được đăng trên hệ thống mạng toàn cầu, kể cả các nguồn tài liệu nguyên cấp hay thứ cấp. Tuy nhiên, tính phù hợp và độ tin cậy của thông tin tìm được bằng các công cụ này không phải lúc nào cũng tốt, thường đòi hỏi người tìm kiếm phải biết đánh giá kết quả tìm thấy và chọn lọc tài liệu có giá trị.

(Nguyễn Tấn Đại, 2007a)

Các nguồn tài nguyên truyền thống

Thư viện

Các thư viện như thư viện quốc gia, thư viện khoa học xã hội, thư viện các trường đại học,... Các loại tài liệu lưu trữ ở thư viện bao gồm sách, tạp chí, tài liệu nghe nhìn, các văn bản nhà nước, các luận văn, luận án, v.v., được sắp xếp và phân loại một cách khoa học, trật tự. 

Phiếu thư mục ở thư viện có mô tả vắn tắt về tài liệu được lưu trữ: tên tác giả, tựa tài liệu, thông tin ấn loát (năm xuất bản, phương tiện phát hành, số trang hoặc dung lượng, v.v.) Các phiếu thư mục được sắp xếp theo chủ đề, theo tên tác giả hoặc theo tựa tài liệu.

Sử dụng các thư mục thư viện có những ưu điểm và nhược điểm

• Tài liệu có sẵn. Các tài liệu lưu trữ trong thư viện thông thường đều sẵn sàng để người đọc mượn tham khảo, ngoại trừ những trường hợp đặc biệt. Các tài liệu dù cũ hay mới đều được lập phiếu thư mục.
• Lượng tài liệu có hạn. Thư viện chỉ có thể giúp người đọc tiếp cận với những tài liệu mà thư viện có lưu trữ.
• Chất lượng tài liệu được kiểm chứng: Thông thường, bộ phận nhập tài liệu của thư viện đều có sự kiểm tra, lựa chọn để đảm bảo giá trị, tính phù hợp và lợi ích của tài liệu được nhập vào.
• Không thống kê các bài báo (tạp chí chuyên ngành): Trong thư mục của thư viện thường chỉ liệt kê đến tựa báo, tựa tạp chí chuyên ngành mà không liệt kê đến từng bài báo như trong các cơ sở dữ liệu tóm tắt.
• Dễ tìm kiếm. Các tài liệu thường được sắp xếp theo chủ đề trên các kệ sách, do đó nếu tìm được một tài liệu phù hợp với nhu cầu thì dễ dàng tìm thấy nhiều tài liệu khác cùng chủ đề, có thể cũng rất hữu ích cho đề tài. 
• Thông tin chậm cập nhật. Hầu hết các tài liệu liệt kê trong thư mục của thư viện đều đã được xuất bản trước đó một thời gian, hoặc đề cập đến những sự kiện xảy ra từ khá lâu (thường từ 2-3 năm trở lên). Do đó, thông tin mà các tài liệu này cung cấp có thể không có nhiều tính thời sự.

Các trung tâm tài liệu

Các trung tâm tài liệu (của các đơn vị nghiên cứu, các tổ chức chuyên môn,...) có quy mô nhỏ hơn, nhưng bù lại, các tài liệu lưu trữ có tính đặc thù chuyên môn cao, nhất là các tài liệu tập trung về một số chủ đề chuyên biệt, là thế mạnh hay mối quan tâm ưu tiên của từng đơn vị.

Thông tin về các trung tâm này có thể tìm thấy trong danh bạ các đơn vị chuyên ngành, hoặc đôi khi có thể trên Internet.

Các tủ sách chuyên ngành

Đây là trung tâm tài liệu thu nhỏ, thường gặp ở các bộ môn hoặc khoa ở trường đại học, các phòng thí nghiệm, v.v. Các tài liệu cũng có tính đặc thù cao.

Nói chung, trong xu thế phát triển mạnh mẽ của các nguồn tài nguyên trên mạng, các nguồn tài nguyên truyền thống dễ bị các nhà nghiên cứu quên lãng hoặc bỏ qua khi tìm tài liệu. Tuy nhiên, nếu biết cách khai thác các nguồn tài nguyên truyền thống kể trên, nhà nghiên cứu hoàn toàn có thể tìm được những tài liệu tham khảo có giá trị cho đề tài của mình. Vấn đề then chốt là xác định được loại tài liệu nào cần, có ở đâu, để tiếp cận được một cách hiệu quả.

(Nguyễn Tấn Đại, 2007a)

Các cơ sở dữ liệu

Các cơ sở dữ liệu thông tin khoa học kĩ thuật thường được các công ti, tổ chức lớn xây dựng, bằng cách tập hợp thông tin tóm tắt từ rất nhiều các tạp chí chuyên ngành khác nhau, sắp xếp và tổ chức sao cho việc tìm kiếm thông tin (chủ yếu là các bài báo đăng trên các tạp chí chuyên ngành) được dễ dàng hơn. 

Thông tin về các tài liệu thường được cung cấp ở dạng tóm tắt, với tên tác giả, tựa bài, tựa tạp chí, thông tin ấn loát (năm, tập, số, trang), có hoặc không có bài giới thiệu tóm tắt nội dung (abstract/résumé) chính. 

Phần lớn các cơ sở dữ liệu đều cho phép mở tài khoản tra cứu miễn phí nhằm lưu trữ các kết quả đã tìm kiếm, lịch sử các phiên làm việc, gửi kết quả hoặc thông báo, theo dõi tin tức qua thư điện tử, v.v.

Có nhiều kiểu cơ sở dữ liệu: tra cứu tóm tắt, toàn văn miễn phí hoặc có thu phí.

Ưu điểm và nhược điểm của các cơ sở dữ liệu

• Bổ khuyết cho các thư mục thư viện: Giúp tìm kiếm các tài liệu mà thư mục thư viện không thống kê, chủ yếu là các bài báo chuyên ngành.
• Thông tin cập nhật: Giúp tìm được những thông tin mới mẻ, cập nhật, có tính thời sự.
• Thống kê chi tiết các bài báo đăng trên các tạp chí chuyên ngành: Đây là công cụ chính nên dùng để tìm các bài báo chuyên ngành.
• Cung cấp các thông tin tham khảo chính xác : Nhờ các tính năng kết hợp các công thức tìm kiếm khác nhau, thông tin tìm thấy qua các cơ sở dữ liệu sẽ có tính chính xác cao độ.
• Khả năng tiếp cận tài liệu hạn chế:Do thông tin được tập hợp theo chuyên ngành, từ rất nhiều nguồn khác nhau, do đó không phải lúc nào cũng có thể tiếp cận được toàn văn tài liệu. Rất thông thường, nhất là trên các cơ sở dữ liệu trực tuyến, muốn có toàn văn phải trả phí dịch vụ cho nhà cung cấp.
• Cách sử dụng phức tạp: Nói chung, do có tính chuyên sâu nên các cơ sở dữ liệu thường đòi hỏi người sử dụng có những kĩ năng đôi khi khá phức tạp, cần mất nhiều thời gian để làm quen và làm chủ thao tác.

(Nguyễn Tấn Đại, 2007a)

Các danh bạ mạng

Một trong những loại công cụ tìm kiếm thông tin đầu tiên trên Internet là danh bạ mạng (Web directory/annuaire en ligne).

Mục đích của danh bạ mạng

Các danh bạ mạng phân loại và sắp xếp các website theo các chủ đề lớn-nhỏ, chính-phụ,... giúp người dùng mạng dễ tìm kiếm hơn: ngay từ trang tiếp đón, người duyệt mạng tìm thấy một danh sách các mục và phụ mục sắp xếp theo chuyên đề, và chỉ cần nhấp chuột lên một chuyên đề rồi đi tiếp theo các chuyên đề phụ, để cuối cùng tìm thấy một danh sách các điểm mạng phù hợp với nhu cầu tìm kiếm.

Nguyên tắc hoạt động

Một website có thể được giới thiệu trong một danh bạ mạng. hệ thống thông tin về các website này xây dựng thành các danh bạ mạng do biên tập viên chọn lọc và đánh giá. 

• Tuyển chọn: căn cứ tiêu chí hoạt động của danh bạ mạng, biên tập viên sẽ kiểm tra xem website cần giới thiệu có hoạt động hay không, có đáp ứng các yêu cầu về ngôn ngữ, về sự tôn trọng pháp luật và về tính mới mẻ, độc đáo trong nội dung hay không.
• Lập chỉ mục: khi website đã được tuyển chọn, ban biên tập sẽ đưa vào chỉ mục ở vị trí phù hợp, và thường xuyên sắp xếp, tái cấu trúc các chuyên mục cho hợp lí.
• Mô tả: các biên tập viên sẽ soạn một nội dung tóm tắt cho mỗi website, thường có các phần: tên website, mô tả nội dung và tên chuyên mục mà website được xếp vào. Một số danh bạ có thể giới thiệu thêm một hay vài thông tin khác như: địa chỉ mạng, từ khoá, tác giả website, khả năng tìm kiếm thông tin,...

Ưu điểm và nhược điểm của các danh bạ mạng

Có thể rút ra những đặc điểm chính của các danh bạ mạng như sau:

• là công cụ "con người": kết quả tìm kiếm, đánh giá và chọn lọc của con người (thường là các chuyên gia trong từng lĩnh vực);
• sắp xếp "thủ công": cấu trúc các chuyên mục do con người xây dựng theo một quan điểm nhất định;
• chỉ giới thiệu tiêu đề: nội dung được giới thiệu là tên tài liệu/website, và mô tả tóm tắt, nhưng không lưu toàn văn tài liệu hay toàn bộ nội dung website;
• danh mục không hoàn chỉnh, không cập nhật: danh sách được giới thiệu trong mỗi chuyên mục không phải là đầy đủ và hoàn chỉnh mà có tính chọn lọc tuỳ theo tiêu chí của danh bạ và khả năng nắm bắt thông tin của người biên tập, đồng thời thời gian cập nhật rất chậm;
• tìm kiếm trên từ khoá chuyên đề: các từ khoá được sử dụng trong tên của các chuyên mục, tuy phụ thuộc vào quan điểm trình bày và sắp xếp của mỗi danh bạ, nhưng vẫn có độ tương đồng cao trong nhiều lĩnh vực.

Từ đó, có thể tạm đánh giá một số ưu điểm và nhược điểm của các danh bạ mạng:

• Dễ tìm thấy các chủ đề tổng quát. Khi biết trước cấu trúc các chuyên đề chính-phụ trong lĩnh vực cần tìm tài liệu, sử dụng các danh bạ mạng sẽ nhanh chóng tìm được những chủ đề có tính chất tổng quát.
• Nguồn tài nguyên có chất lượng chọn lọc cao. Thông thường các nguồn tài nguyên giới thiệu trong danh bạ mạng có chất lượng khá cao, kết quả của quá trình chọn lọc, đánh giá nghiêm túc của các biên tập viên chuyên nghiệp.
  
• Nguồn tài nguyên được giới thiệu có giới hạn. Các danh bạ mạng chỉ sưu tập được một phần rất nhỏ các tài nguyên hiện hữu trên Mạng.
• Khó tìm thấy các chủ đề chuyên biệt. Những chủ đề quá chuyên biệt, có tính đặc thù cao trong một số lĩnh vực rất có thể không hoặc chưa có mặt trong các chuyên mục của các danh bạ mạng.
• Chậm cập nhật. Vì là công việc "thủ công", việc cập nhật các danh bạ mạng diễn ra tương đối hoặc rất chậm.
• Tìm kiếm theo từ khoá kém hiệu quả. Tìm kiếm theo từ khoá trong các danh bạ mạng thường ít khi mang lại ngay kết quả phù hợp như mong muốn

(Nguyễn Tấn Đại, 2007a)

Các bộ máy tìm kiếm

Các bộ máy tìm kiếm (search engine/moteur de recherche) sưu tập các trang web, đọc toàn bộ nội dung của từng trang và lưu vào chỉ mục. Người dùng mạng chỉ cần gõ từ khoá cần tìm và bộ máy sẽ tìm trong toàn bộ các nội dung đó. 

Với các bộ máy tìm kiếm, có thể:

• tìm những thông tin chính xác: như thông tin liên lạc của một cá nhân, tổ chức, hoặc chi tiết liên quan đến một sản phẩm nào đó;
• tìm những tài liệu chuyên biệt, đặc thù: như các công ước quốc tế, các văn bản nhà nước;
• tìm những website mới xuất hiện trên Mạng: với vòng quay tương đối nhanh, các robot có thể tiếp cận các trang web mới hoặc quay lại cập nhật các trang web đã lưu chỉ mục trong vòng vài tuần lễ;
• kết hợp các công thức tìm kiếm đa dạng, với các từ khoá, thuật ngữ, thuật toán khác nhau theo khả năng đáp ứng và công nghệ phát triển của từng bộ máy.

Tuy nhiên, có một điểm cần lưu ý khi sử dụng các bộ máy tìm kiếm, đó là các trang được đưa ra trong kết quả tìm kiếm không phải là trang hiện hữu trên Mạng, mà là trang được lưu trong chỉ mục của bộ máy tìm kiếm. 

• Chỉ khi nhấn vào siêu liên kết thì mới truy cập vào đúng trang hiện hữu.
• Khi nội dung trang được mở ra không hoàn toàn giống với trang giới thiệu trong kết quả, điều đó có nghĩa là nội dung trang này đã được sửa mà robot của bộ máy tìm kiếm chưa kịp quay lại để cập nhật.
• Khi mở trang được giới thiệu trong kết quả tìm kiếm mà xuất hiện lỗi "Error 404. Page not found", điều đó có nghĩa là trang này đã bị xoá, không còn tồn tại trên Mạng, mà bộ máy tìm kiếm chưa kịp cập nhật hoặc xoá bỏ khỏi chỉ mục.

Ưu điểm và nhược điểm của các bộ máy tìm kiếm

Có thể rút ra những đặc điểm chính của các bộ máy tìm kiếm như sau:

• là công cụ tự động: kết quả tìm kiếm của các robot tự động lướt khắp Mạng toàn cầu thông qua các siêu liên kết;
• sắp xếp tự động: toàn bộ thông tin sao chép được của các robot được tự động lưu vào chỉ mục, với các trường thông tin đã lập trình sẵn;
• giới thiệu từng trang: tìm kiếm trong toàn bộ nội dung các trang web đã lưu chỉ mục;
• danh mục không hoàn chỉnh, không cập nhật: danh sách các website và trang web được lưu chỉ mục chỉ chiếm một phần rất nhỏ dung lượng Mạng toàn cầu, và thời gian cập nhật còn chậm (nhất là với các trang có ít siêu liên kết hướng vào);
• tìm kiếm trên từ chính xác: các kết quả được đưa ra có chính xác các từ được sử dụng trong công thức tìm kiếm. 

Từ đó, tạm thời rút ra các nhận xét về ưu nhược điểm của các bộ máy tìm kiếm:

• Rất nhiều thông tin. Các bộ máy tìm kiếm có khả năng cung cấp một lượng thông tin rất khổng lồ.

• Thông tin chính xác. Các bộ máy tìm kiếm cho phép tiếp cận được những thông tin rất chính xác, cụ thể.
• Phân hạng kết quả. Thông thường các bộ máy tìm kiếm đều có cơ chế xếp hạng kết quả tìm kiếm theo mức độ phù hợp giảm dần. Dù sự xếp hạng là tự động, máy móc, nhưng hầu hết các thông tin phù hợp đều được tìm thấy trong những trang kết quả đầu tiên.
• Cho phép kết hợp nhiều công thức tìm kiếm . Hầu hết các bộ máy tìm kiếm đều cung cấp nhiều khả năng tìm kiếm và phối hợp các công thức tìm kiếm khác nhau.
• Kiểm soát thông tin ít nhiều kém hiệu quả. Lượng dữ liệu khổng lồ lưu trữ trong chỉ mục dẫn đến sự hạn chế trong kiểm soát thông tin. Có rất nhiều địa chỉ cung cấp trong kết quả tìm kiếm không còn hoạt động.
• Kĩ thuật tra cứu phức tạp. Giao diện và kĩ thuật tra cứu thay đổi tuỳ theo bộ máy tìm kiếm, dù vẫn có một số điểm tương đồng. Người mới làm quen với máy tính hay Internet cần không ít thời gian để có thể làm chủ được thao tác.
• Kết quả đôi khi không liên quan hoặc thường bị "nhiễu". Do toàn bộ quá trình sưu tập thông tin và lập chỉ mục đều tự động, và việc tìm kiếm được thực hiện trên toàn bộ thông tin của từng trang, có không ít kết quả không liên quan đến chủ đề tìm kiếm vẫn được đưa vào.

(Nguyễn Tấn Đại, 2007a)

Các nguồn tài nguyên khác

• Các website trường, viện, phòng thí nghiệm
• Các tổ chức, hiệp hội khoa học lớn
• Các cổng thông tin chuyên đề
• Open Access
• Các nhà xuất bản khoa học và nhà trung gian cung cấp tài liệu
• Các bách khoa thư, các loại từ điển
• Các diễn đàn chuyên môn
• Các website cá nhân, chuyên gia

(Nguyễn Tấn Đại, 2007a)

Phương pháp tìm kiếm tài liệu

Thư viện

Phương pháp tìm kiếm trên internet

xem bài Hướng dẫn tìm kiếm trên mạng

Các công cụ tìm kiếm thông tin tham khảo

• Các bộ máy tìm kiếm trên mạng như Google search, Yahoo search
• Danh bạ mạng
• Các cơ sở dữ liệu chuyên ngành
• các nguồn kã, : Viện trường, phòn thí nghiệm, nhà xuấT BẢN? .

Phương pháp tìm kiếm:

• Nên sử dụng từ khoá trong quá trình tìm kiếm, không nên gõ tất cả các từ liên quan vào khung tìm kiếm: tên đề tài, tên tác giả, tựa tài liệu.

Internet là một công cụ thuận tiện để tìm kiếm được nhanh chóng và dễ dàng, tìm ra được khối lượng khổng lồ tài liệu trên khắp thế giới, trong mọi lĩnh vực. Các bộ máy tìm kiếm chưa thể tách ra được thông tin chính xác nhất cho bạn. Con người vẫn phải biết chọn lọc được thông tin cần thiết cho nghiên cứu mà không phải đọc hết các tài liệu rất hỗn độn do các bộ máy tìm kiếm đưa ra. Hơn nưã chắc chắn bạn không thể đọc hết được.

Danh mục tài liệu

Lựa chọn những nguồn thông tin phù hợp nhất để tìm kiếm tài liệu tham khảo.

Quy cách trình bày tài liệu tham khảo

• Xem cách viết trích dẫn và tài liệu tham khảo

Tài liệu tham khảo

1. Tài liệu tham khảo trong nghiên cứu y học:http://dieuduongviet.forumotion.net/forum-f21/topic-t128.htm/forum-f21/topic-t128.htm#240
2. Nguyễn Tấn Đại. 2007a. Phương pháp tìm kiếm tài liệu tham khảo khoa học [trực tuyến].  Giáo trình điện tử "Phương pháp nghiên cứu tài liệu trong nghiên cứu khoa học". Cập nhật 11/06/2007 [tham khảo 12/07/2009]. Địa chỉ truy cập: <http://www.khoahocviet.info/meresci/vi/meresci02b.html>.
3. Nguyễn Tấn Đại. 2007b. Khai thác thông tin từ tài liệu khoa học [trực tuyến].  Giáo trình điện tử "Phương pháp nghiên cứu tài liệu trong nghiên cứu khoa học". Cập nhật 11/06/2007 [tham khảo 12/07/2009]. Địa chỉ truy cập: <http://www.khoahocviet.info/meresci/vi/meresci03.html>.
4. Lacey G de, Record C, Wade J. 1985. How accurate are quotations and references in medical journals? Br Med J 291:884-6.

Cập nhật nội dung: 04/06/2011.