ĐÁNH GIÁ VỀ VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT TRONG QUẢN LÍ CHẤT NGUY HẠI Ở VIỆT NAM

Pháp luật chất nguy hại > Hiện trạng quản lý chất nguy hại > Đánh giá về văn bản pháp quy quản lý chất nguy hại ở Việt Nam

Việc quy định của pháp luật về quản lí chất nguy hại là một trong những vấn đề vô cùng quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới vấn đề quản lý, môi trường và sự phát triển kinh tế xã hội.

Mặc dù hệ thống pháp luật nước ta đã có những quy định điều chỉnh việc quản lý, vận chuyển hàng hóa nguy hiểm, nhưng trên thực tế những quy định pháp luật về quản lí chất nguy hại còn rất nhiều bất cập.

Phân công, phân cấp trách nhiệm bất cập

Các văn bản pháy quy về quản lý chất nguy hại tương đối nhiều, hiệu quả pháp lý khác nhau, làm cho các bên hiểu khác nhau, không rõ trách nhiệm cho cơ quan nào, các bên đổ lỗi cho nhau.

Cục Cảnh sát Môi trường có quyền phạt tiền, tước quyền sử dụng giấy phép, tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm. Nhưng do Cảnh sát Môi trường không có quyền tạm giữ người, tạm giữ tang vật, phương tiện, khám xét nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm nên không xác định được mức độ của hành vi vi phạm, trách nhiệm của người vi phạm mà ra quyết định xử phạt nên Cảnh sát Môi trường vẫn phải kiến nghị Sở Tài nguyên & Môi trường hoặc UBND tỉnh, thành phố, quận, huyện ra quyết định xử phạt. Trong các vụ vận chuyến hàng xuất nhập khẩu rác thải nguy hại, Cảnh sát Môi trường phải chuyển tang vật vi phạm cho kiểm lâm, hải quan để 2 cơ quan này điều tra, xem xét lại từ đầu nên rất mất thời gian và phối hợp thiếu hiệu quả (Ngọc Lân, 2009).

Có những kẽ hở trong các văn bản pháp quy

Vì các khái niệm đưa ra không rõ ràng, không thống nhất, khái niệm chuyên môn, khái quát, mơ hồ, tối nghĩa, nên thực tế có những cách hiểu khác nhau giữa các cơ quan Nhà nước và với doanh nghiệp.

Chưa có tài liệu nào giải thích thế nào là "gây hậu quả nghiêm trọng" những từ ngữ được sử dụng trong Luật Bảo vệ môi trường. (Xử lý vi phạm môi trường: "Gãi ngứa"... doanh nghiệp. 09/06/2009. )

Quy định rời rạc, thiếu cụ thể

Các quy định của pháp luật còn phân tán trong nhiều văn bản pháp luật khác nhau, dẫn đến chồng chéo, thậm chí mâu thuẫn.

Theo quy định tại mục 3.3 phần I của Thông tư số 12/2006/TT-BTNMT quy định về thẩm quyền của UBND cấp tỉnh trong việc cấp, gia hạn, điều chỉnh và thu hồi giấy phép quản lý CTNH đối với chủ vận chuyển và chủ xử lý, tiêu hủy CTNH trên địa bàn hoạt động trong tỉnh. Nhưng theo quy chế quản lý chất thải nguy hại ban hành tại quyết định số 155/1999/QĐ-TTg lại quy định về thẩm quyền trên cho UBND cấp tỉnh là chỉ đạo các sở như: Sở Xây dựng, Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Sở Giao thông Công chính trong quá trình quản lý chất thải nguy hại; chủ trì phối hợp với Bộ Xây dựng trong vấn đề quy hoạch đất đai xây dựng khu xử lý, Phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan trong việc thanh tra, kiểm tra các hoạt động quản lý CTNH; tiếp nhận, giải quyết các tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và các yêu cầu, kiến nghị về quản lý CTNH trong phạm vi quyền hạn của mình hoặc chuyển đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền để giải quyết.

Các văn bản kém ổn định

Văn bản kém ổn định làm mất hiệu quả quản lý của các cơ quan nhà nước và ảnh hương đến hoạt động của người bị quản lý.

Các văn bản mới ban hành xong, lại sửa đổi, bổ sung. Thông tư số 15/2009/TT-BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ban hành ngày 17/03/2009 thì ngày 04/06/2009 Bộ đã phải ban hành thông tư 29/2009/TT-BNN sửa đổi bổ sung thông tư này.

Nhận xét chung

Hạn chế của các văn bản pháp quy về quản lý chất nguy hại của Việt Nam hiện nay là quy định còn chung chung, không rõ trách nhiệm, phân tán; văn bản kém ổn định.

Tài liệu tham khảo

1. Hải Châu. Xử phạt ô nhiễm môi trường còn theo kiểu… dung túng! Báo điện tử Vienamnet. Điạ chỉ truy cập: < http://vietnamnet.vn/xahoi/2008/12/818947/>
2. Ngọc Lân. Bao giờ các doanh nghiệp vi phạm môi trường mới hết tái phạm. Bộ Tài nguyên và Môi trường. 04/05/2009.
3. Ngọc Tình. Cơ chế xử phạt ô nhiễm môi trường quá nhẹ . Bộ tài nguyên và Môi trường, 20/09/2008
4. Xử lý vi phạm môi trường: "Gãi ngứa"... doanh nghiệp. 09/06/2009. http://www.laodong.com.vn/Home/Xu-ly-vi-pham-moi-truong-Gai-ngua-doanh-nghiep/20096/142083.laodong )
5. Bao giờ các doanh nghiệp vi phạm môi trường mới hết tái phạm?. 5/5/2009 http://www.capphep.chatthainguyhai.net/info.aspx?dl=newsdetail&newsid=1346&linkID=1&menu=1

Hướng dẫn quản lý chất nguy hại theo pháp luật: http://plcnh.environment-safety.com

Cập nhật: 24/10/2009.